زبان بدن چیست

اصغر عبدلی

تکنیک های زبان بدن

ارتباط انسان ها سنگ بنای جامعه انسانی است و بدون آن هرگز فرهنگ به عنوان خصیصه جامعه انسانی پدید نمی آمد. از جانب دیگر گسترش ارتباطات الکترونیک جامعه جدید را چنان از جوامع پیشین متمایز ساخته است که برخی عصر نو را عصر ارتباطات می خوانند. برخورداری از مهارت‌های اجتماعی مناسب به افراد کمک می‌ کند تا در روابط خود اضطراب و نگرانی کم‌ تری را تجربه کنند و همچنین عملکرد بهتری در این ارتباطات داشته باشند. مهارت‌ های اجتماعی بالا موجب شکل‌ گیری شبکه حمایت اجتماعی مناسب در اطراف شما خواهد شد. به مدد حمایت شبکه اجتماعی وقتی که با چالشی مواجه شدید، قدرت سازگاری بیشتری با شرایط را خواهید داشت. اگر از فقدان مهارت‌ های اجتماعی رنج می‌برید و به دنبال راه‌هایی برای بهبود روابط اجتماعی خود هستید می بایست در نظر داشته باشید که با استفاده از تکنیک های زبان بدن به بهترین نتایج دست یابید. البته ابتدا باید بدانید که زبان بدن چیست و به چه کار می آید و به چه صورت می توان از این امر بهره برد. برای برقراری ارتیاط بهتر با زبان بدن Body Language می توان به طریق گوناگون عمل کرد. به صورت خلاصه می توان گفت که زبان بدن یکی از ابزارهای بسیار مهم در ارتباطات روزمره و تخصصی است که به ارتباط غیر کلامی هم می اطلاق می گردد. استفاده درست از این ابزار سبب می گردد در ارتباطات خود موفق تر و بهتر عمل کنیم. زبان بدن یا Body Language مجموعه ای از حالات بدن و اجزای صورت، حرکات و لحن گفتار است که بدون پرده پوشی احساس یا نظر واقعی ما را ابراز می کند. ما روی قسمتی از این علایم و نشانه ها کنترل نداریم (مثل زمانی که از شدت خشم صورت مان سرخ می شود) اما می توانیم در مورد بخش دیگر تمرین کنیم تا روی آن تسلط پیدا کنیم. تکنیک های زبان بدن را می بایست زیرنظر اساتید و کارشناسان خبره این حوزه آموخت تا امیدوار بود به ایجاد رابطه مؤثر دست پیدا کنیم. هلدینگ نگاه آریایی توانسته است با برگزاری دوره های عمومی و خصوصی به آموزش تکنیک های زبان بدن بپردازد و اطلاعاتی مفید را به کاربران خود ارائه دهد. با ما همراه باشید تا در این رابطه بیشتر بدانید.

اصغر عبدلی

اصغر عبدلی

دلایل اهمیت استفاده از زبان بدن

زبان بدن را در چند دهه اخیر بسیار توصیه کرده اند که دریابیم و از آن بهره گیری نمائیم. زبان بدن می تواند برای برقراری ارتباطات روزمره به کار گرفته شود و همچنین برای سودآوری شرکت نیز مورد بهره گیری قرار گیرد. اهمیت زبان بدن  در مذاکره بر همگان روشن و مبرهن است. برای به نتیجه رسیدن مذاکرات تجاری می توان به خوبی از زبان بدن استفاده کرد. دلایل اهمیت استفاده از زبان بدن بسیار  زیاد است. تلاش ما بر این امر است تا مهم ترین دلایل را به اطلاع شما عزیزان برسانیم. ارتباطات غیر کلامی در طول زندگی انسان سهمی بسیار زیاد را به خود اختصاص داده است. حتی اگر به این امر واقف نباشیم ولیکن در طول روز بسیاری از ارتباطات خود را به صورت غیر کلامی انجام می دهیم. در اینجا ست که اهمیت دانستن زبان بدن بسیار اهمیت می یابد. با آگاهی از فنون زبان بدن می توان صحبت فرد مقابل را به بهترین شکل دریافت و منظور قلبی اش را دانست. احساسات درونی فرد مقابل می تواند به خوبی از طریق زبان بدن مشخص شود. زمانی که نسبت به نشانه های زبان بدن آگاه باشیم می توانیم از آن برای بهبود روابط خود هم استفاده کنیم. به این صورت که از آن برای ایجاد جوی امن، مثبت و مطمئن بهره ببریم. در این حالت مخاطب ما هم ناخود آگاه اضطراب یا حالت تدافعی کمتری از خودش نشان خواهد داد.

راه های شناخت الگوی زبان بدن

بهره گیری از زبان بدن در بسیاری مواقع می تواند یک مذاکره را به نفع ما تمام کند. پس باید به خوبی بدانیم به چه صورت از زبان بدن برای نفع بردن مان استفاده کنیم. برای اینکه به این امر فائق آئیم باید از مهارت های مختلف زبان بدن بهره ببریم. راه های شناخت الگوی زبان را ما در تیم تخصصی هلدینگ نگاه آریایی به اطلاع تان خواهیم رساند. ابتدا به شما توصیه می کنیم که بدانید در برابر اتفاقات و صحبت های مختلفی که با آن برخورد می کنید، صورت و بدن تان چه عکس العملی را بروز می دهد. بهره گیری از یک آینه می تواند بسیار کمک کننده باشد تا این موضوع را دریابید. باید خودمان را تماشا کنیم و بفهمیم موقع خشم، شادی، حیرت یا اضطراب چه حالتی در چهره مان پدیدار می شود. تسلط هر چه بیشتر و بهتر بر صورت و چهره می تواند موجبات پیروزی در یک مذاکره را فراهم آورد. از طرف دیگر با تمرین در آینه متوجه می شویم آیا زمانی که خوشحال، شگفت زده یا دلسوز هستیم حس واقعی مان در چهره مان نمایان می شود یا خیر. جالب است بدانید برخی افراد فقط تصور می کنند که در حال لبخند زدن هستند، در حالی که مخاطب فقط یک صورت بی احساس از آنها می بیند! شما هم امتحان کنید و ببینید آیا همان چیزی که احساس می کنید در صورت تان هم پدیدار می شود؟ زیرا همان طور که گاهی باید این نشانه ها را کمتر بروز بدهید گاهی هم لازم است روی آنها تاکید داشته باشید. تا اینجا دریافتید که دانستن زبان بدن Body Language به این سادگی ها هم نیست! ولیکن با تمرین می توان امیدوار بود تا به این فنون آشنایی پیدا کنید. می توان اینگونه بیان کرد که هر گونه حرکت که از طرف شما صورت می گیرد می تواند معانی متفاوت و متعددی را به مخاطب منتقل نماید. زبان بدن مانند هر زبان دیگری دارای واژه، جمله و نقطه گذاری است. نوعی دیگر از تمرین زبان بدن این است که به هنگام صحبت کردن با دوستان، از خود فیلم تهیه کنید تا با فراغ بال به تماشای خود نشسته و نکات منفی را به نقاط مثبت تان بدل نمائید. به عنوان مثال می توان دریافت که آیا در حال دروغ گفتن بودید و نشانه های زبان بدن کاملا گویای این امر بودند؟ آیا توانستید شور و شوق خودمان را به خوبی توسط زبان بدن هم نشان دهید؟ برای اینکه بتوانید پیام های شفاف و قدرتمندی به مخاطب منتقل کنید، باید زبان بدن و گفتار شما همخوانی داشته باشند. اگر نه، مخاطب به صورت طبیعی و غریزی آن پیامی را دریافت می کند که شما با حالات صورت و بدن تان به او منتقل می کنید. زمانی که مهارت های زبان بدن را به درستی به کار ببریم، شخصی با اعتماد بنفس بیشتر و کاریزماتیک دیده خواهیم شد. در ادامه در مورد یکسری نکات در مورد زبان بدن با شما صحبت خواهیم کرد.

اصغر عبدلی

اصغر عبدلی

علائم صادره از طرف ما
باید به شدت مراقب علامت هایی که می دهیم باشیم. علائم زبان بدن درست به اندازه حرف زدن گویا و حاوی پیام هستند. این علائم ممکن است منفی یا مثبت باشند که هر کدام تاثیر خودشان را در برداشت مخاطب از ما می گذارند. باید به یاد داشته باشیم که برخی علامت های یکسان ممکن است در فرهنگ های مختلف معنای متفاوتی داشته باشد. مثلا در آغوش گرفتن دوستان در فرهنگ کشورهای آمریکای جنوبی بسیار رایج است، حتی اگر آن شخص یک آشنای معمولی باشد. در صورتی که همین کار در آسیای شرقی نوعی حمله به حریم خصوصی فرد تلقی می شود ؛ مگر اینکه از اعضای بسیار نزدیک خانواده او باشیم. در این مورد می توان به فرهنگ بسیار پیچیده و چند لایه کشور خودمان اشاره کنیم که بسیاری از حرکات عادی در دیگر کشور ها در فرهنگ ما ایرانیان بسیار مذموم و ناپسند است و برعکس، برخی حرکات برای ما ایرانیان بسیار عادی ست و در دیگر کشور ها نوعی بی احترامی یا تهدید به شمار می رود. برخی علایم تقریبا در تمام دنیا معنای یکسانی دارند چون مربوط به واکنش های غریزی ما هستند. به طور مثال مشت کردن دست یا رفتار تنشی دیگری در بدن، علائم آمادگی برای حمله و پرخاشگری هستند.
ژست و ایجاد ارتباط

انسان برای جلب توجه و رساندن پیام و مفهوم، گاهی اوقات از ژست استفاده می کند تا چیزی را به مخاطب خویش مفهومی را انتقال داده یا القاء کند. ژست و حالت کلی بدن و اندام هایی مثل دست، پا و سر در ایجاد ارتباط بهتر و قدرتمندتر بسیار حائز اهمیت هستند. در حقیقت، گاهی نوع و کیفیت یک رابطه با همین ژست ها تعیین می شود. توجه به ژست های بدن خصوصا برای کسانی اهمیت دارد که باید توجه مخاطبان خود را برای مدت طولانی تری حفظ کنند. مانند سخنرانان و معلم ها. استفاده از ژست در هنگام صحبت کردن بسیار دارای اهمیت است. کارشناسان معتقدند که سخنرانان خوب در طول حرف زدن و یا معرفی، از ژست دست استفاده می کنند و می گویند ژست دست باعث می شود که شنونده اعتماد بنفس بیشتری را از گوینده دریافت نماید. ژست های پیچیده تر مثل بالا گرفتن هر دو دست بالای کمر، نشان دهنده ی تفکر پیچیده است. سیساتمدارن بزرگ دنیا برای اینکه بتوانند سخنان تأثیرگذاری را داشته باشند از دست هایشان بیشترین استفاده را می برند. تاکید بر روی نقاط ژست مان دارای اهمیتی ست که ابدا نباید به سادگی از آن گذر کرد. پیشنهادات مختلفی را می توان در این باره ارائه داد. اولین توصیه این است که برای هر وضعیت بیشتر از یک ژست داشته باشیم تا بتوانیم پیام خود را بهتر منتقل کنیم. زمانی که می خواهیم ایده و نظر خود را با اعتماد و تسلط کامل بیان کنیم و از سوءتعبیر احتمالی پیشگیری کنیم، باید با صدای بلند و تُن مطمئن حرف بزنیم و ژست هایمان را تکرار نمائیم. شاید مخاطب با یکی از ژست های ما ارتباط برقرار نکند؛ پس باید ژست و حالت دیگری برای جایگزین کردن داشته باشیم. این امر بسیار محتمل است، پس دوراندیش باشید و به سرعت بر این مانع فائق شوید. البته لازم نیست برای تک تک جملات مان از حالات و علائم زبان بدن استفاده کنیم اما داشتن یک سری ژست های مثبت و تمرین‌ شده برای تقویت زبان گفتاری، به درک درست تر حرف ها کمک خواهد کرد. باید نسبت به مخاطب باز و پذیرا باشیم و ژست های مثبت را آشکارا در مقابل او به کار ببریم تا بهترین حالت ممکن را برای خود رقم بزنیم. توجه داشه باشید که این ترفند به ما اجازه می دهد منظورمان را واضح بیان کنیم و نتیجه مطلوبی بگیریم. از طرف دیگر، به مخاطب نشان می دهیم تمایل نداریم مانعی بین مان وجود داشته باشد. اجتناب ورزیدن از ژست هایی که عصبی بودن و عدم امنیت را نشان می دهند را ابدا فراموش نکنید. بهتر است در روابط خود ژست های آرام و تشویق کننده داشته باشیم. مثلا وقتی کسی با ما حرف میزند گاهی سرمان را تکان بدهیم، با او تماس چشمی برقرار کنیم و نشان بدهیم شنونده فعالی هستیم.
قدم زدن در اتاق

قدم زدن به مانند یک فرد متشخص می تواند در القاء بسیاری از حالت ها کمک کننده باشد. توجه کنید که فقط دستان مان را حرکت ندهیم. سخنرانان بزرگ حرکت می کنند. گذاشتن دست توی جیب در طول صحبت کردن، نشانه ی عدم اطمینانما خواهد بود. برعکس، اگر دست هایمان را از جیب بیرون آوریم و کف دست ها را را به بالا بگیریم، نشان می دهد که دوست داشتنی و قابل اعتماد هستیم. به یاد داشته باشید که یادگیری زبان بدن باعث می شود که بتوانیم در رفتار خودمان هم دقیق تر شویم. از یاد نبرید که با فاصله کم روبروی کسی ایستادن و خیره شدن در چشم هایش از نشانه های مبارزه طلبی است. انجام حرکات ناگهانی هم نوعی تهدید محسوب خواهد شد. از طرف دیگر ژست هایی که بدن را در حالت آسایش نشان می دهند باعث ایجاد جوی امن می شوند. به طور مثال وقتی دست ها در دو طرف بدن قرار بگیرند  (انگار کسی میخواهد شخص را بغل کند) نشان می دهد که فرد صلح طلب و در آرامش است.
آینه تمام‌نما بودن

این تکنیک از بهترین تکنیک های زبان بدن به شمار می رود و برای ایجاد جوی امن و آرام اثری عالی دارد. آینه بودن یعنی کپی کردن تُن صدا، زبان بدن و حالات فیزیکی شخص مقابل. البته نباید این کارها را بلافاصله بعد از او انجام دهیم اگر نه نتیجه معکوس می گیریم، زیرا که محتمل است حس کند به تمسخرش گرفته ایم. اما اگر به صورت نامحسوس رفتار و زبان بدنش را تقلید کنیم او نسبت به ما حس صمیمیت و اعتماد پیدا خواهد کرد. آینه شدن یکی از موثرترین مهارت های زبان بدن برای ایجاد ارتباط با دیگران به شمار می رود.
وضعیت بدنی مناسب

وضعیت بدنی خوب یعنی داشتن حالتی که نشان دهنده اعتماد به نفس، علاقه و انرژی ما باشد. این موضوع مخصوصا در شرایطی مانند مصاحبه شغلی اهمیت زیادی دارد، چون اگر وضعیت بدنی بدی داشته باشیم احتمال کمتری برای قبول شدن خواهیم داشت. وضعیت بدنی نامناسب یعنی حالتی از نشستن یا ایستادن که نشانی از نداشتن حوصله، علاقه یا اعتماد به نفس در آن مشهود باشد. قوز کردن، کج نشستن، سری که در تمام مدت پایین انداخته شده باشد و ... نمونه هایی از ژست نامناسب بدن به شمار می رود. چنانچه صاف و مرتب ننشینیم، شخص مقابل ممکن است فکر کند ما بی انگیزه و تنبل هستیم. در حالی که اگر سرمان را بالا بگیریم و پشت خود را صاف نگه داریم تاثیر مثبتی به جا خواهیم گذاشت. اگر روی صندلی نشسته ایم می توانیم کمی به جلو خم شویم، این حرکت علامت اشتیاق برای گفتگو و توجه به بحث است.
در نظر گرفتن نسبت اهمیت دیداری

در نظر بیاورید که شما شاهد گفتگوی دو نفر هستید که لباس یکسان و ژست بدنی تقریبا برابری دارند. اما شما به خوبی می فهمید کدام یک از این دو نفر مقام یا جایگاه بالاتری دارد. چون او نسبت اهمیت دیداری خودش را به درستی جا انداخته و سطح اعتماد به نفس بالاتری دارد. نسبت اهمیت دیداری به معنی ارزش و جایگاه هر شخص در صحبت ها و دیدارهای حضوری است. این نسبت با نگاه کردن به چشمان شخص مقابل تعیین می شود. این نسبت باعث می شود هر فرد جایگاه اهمیت خود را در سلسله مراتب اجتماعی در مقابل طرف دیگر بداند. افرادی که مدام نگاه خود را می دزدند، اهمیت دیداری پایین تری دارند و از به دست گرفتن قدرت و تسلط دوری می کنند. در مقابلِ آنها، افرادی هستند که نگاه قاطع و مسلطی داشته و آن را از مخاطب نمی دزدند. این افراد به احتمال زیاد رئیس هستند. کسانی که مدام به پائین نگاه می کنند نشان می دهند که توانایی کمک کردن ندارند زیرا که از دیده شدن، انتقاد و کشمکش احتمالی فرار می کنند.
تفسیر حالات صورت

حالات صورت و اجزای آن هم بخش مهمی از زبان بدن است که پیام های زیادی را منتقل می کند. تشخیص دادن این علایم و تفسیر درست آنها، به ما در ارتباطات مختلف شخصی و اجتماعی خیلی کمک می کند. به نگرانی در چشم ها، تکان دست ها و لرزش بدن در زیر لباس دقت کنید. لمس کردن صورت، نشانه ی اضطراب است. اگر طی گفتگو زیاد صورت خود را لمس کنیم، مخاطب متوجه مضطرب بودن ما می شود. بهبود وضعیت و تلاش برای حذف تیک های عصبی ممکن است مشکل باشد و زمان ببرد، اما در نهایت مهارت غیر کلامی مان را بهبود می بخشد. این ژست های کوچک، کارایی پیام مان را تضمین می کنند.

اطلاعاتی در مورد زبان بدن احساسی

ذکر این نکته در ابتدای بحث، خالی از لطف نیست که مجموعه ای از حالات مانند، خشم، تنفر، شادی، عشق، اندوه، آرزو، ترس و... احساسات هر فرد را تشکیل می دهند. حرکات کسی که می خندد، برای هر فردی قابل فهم است. ایما و اشاره در سرتاسر جهان معتبر و بیانگر احساسات و عواطف انسان و از ویژگی های ذاتی وی هستند. وجود احساسات به انسان ها کمک می کند که با هم ارتباط برقرار کنند. احساسات بیانگر وضعیت روانی افراد بوده و برای رفتار مناسب در شرایط مختلف بسیار مهم هستند. احساسات، تغییرات روانی را به وجود می آورند. این تغییرات در مغز ایجاد می شوند و خود را به صورت واکنش های ارادی دستگاه عصبی نشان می دهند. برای دانستن اطلاعاتی در مورد زبان احساسی باید احساسات را بشناسیم. احساسات، حاصل فرایند بسیار پیچیده ای هستند که مرکز آنها در قسمتی از دستگاه عصبی به نام "آمیگدال" قرار دارد. اطلاعات، وارد این مرکز شده و تجزیه و تحلیل می شوند و پیامها با سرعت زیاد به قسمتهای مختلف مغز ارسال می شوند. کارشناسان بر این باورند که توجه به زبان بدن Body Language هر انسان، یکی از بهترین روش ها برای پی بردن به نظر و احساسات واقعی او به شمار می رود. بسیاری از علائم و سرنخ های زبان بدن به صورت ناخودآگاه ابراز می شوند و به همین دلیل پیام شفافی را انتقال خواهند داد. بارزترین احساساتی که توسط بدن نشان داده می شوند شادی و ذوق، خشم یا ترس است. علایم شادی بسیار آشنا و قابل تشخیص هستند به همین دلیل به بررسی نشانه های خشم و اضطراب می پردازیم. برای آنکه بتوانید نشانه های احساسی را در زبان بدن افراد تشخیص بدهید، به این موارد توجه کنید:

اصغر عبدلی

اصغر عبدلی

_ چنانچه شخص عصبانی باشد صورتش برافروخته می شود و دندان هایش را به هم فشار می دهد.
_ لرزش لب، عدم برقراری ارتباط چشمی و نفس نفس زدن هم از علائم دیگر خشم و عصبانیت به حساب می آید.
_ افرادی که مضطرب هستند رنگ صورت شان می پرد و مدام آب نوشیده یا دور لبشان را می لیسند، چون دهانشان خشک می شود.
_ به مکث ها و نشانه های احساسی در صحبت ها و حرکات طرف مقابل دقت کنید. مثل لرزش صدا، باز و بسته کردن مشت یا حالت ابروها.
_ فرد مضطرب یا عصبانی تُن صدایش به صورت غیرارادی عوض می شود و گاهی صدایش می لرزد و حتی دورگه می شود.
_ افراد مضطرب عضلات صورت و بدن شان منقبض می شود. به طور مثال کف دست ها را مشت می کنند یا دست ها و آرنج ها را به دو طرف بدن خود می کشند.
_ کسی که خشمگین است مشتش را گره کرده، بدنش را جمع کرده و گاهی به سمت جلو متمایل می شود، به نحوی که گویا آماده حمله است.


سخن پایانی

در این مقاله تلاش داشتیم تا در مورد شناخت تکنیک های زبان بدن و نحوه به کارگیری شان با شما صحبت کنیم. بهص ورت خلاصه می توان بیان کرد که این روزها یکی از مهم‌ترین ارتباطات انسانی، زبان بدن است. نوعی از ارتباط غیرکلامی، که یادگیری آن از جمله ضروری ‌ترین نیازها و ارزشمند ترین مهارت‌ ها در زندگی به حساب می ‌آید. زبان بدن کمک می‌کند تا افکار و نیات دیگران را درک کنیم و با تسلط بر آن، زندگی شخصی، کاری و اجتماعی ‌مان را موفق‌ تر پیش ببریم. از یاد نبرید که مجموعه حالات، رفتارها و علامت ‌هایی را که از طریق بدن‌ تان ایجاد می ‌کنید، درواقع نوعی انتقال پیام به دیگران است. شما بدون کلام و نوشتن و تنها به وسیله بدن، آن چیزی را که مدنظر دارید به طرف مقابل، منتقل می‌کنید و به اهداف ‌تان می ‌رسید. چنانچه بتوانید و برنامه ای داشته باشید که با آموزش زبان بدن Body Language از آن در زندگی خود استفاده کنید، شاهد تغییر موقعیت‌ ها به نفع خودتان خواهید بود. این مسأله به اندازه‌ ای پراهمیت است که هم‌ اکنون از زبان بدن به عنوان زبانی جهانی یاد شده و در اکثریت گفتگوها و مذاکرات تجاری و شخصی و دیپلماسی از آن استفاده می‌شود. هلدینگ نگاه آریایی با سال ها تجربه مفید در زمینه مشاوره کسب و کار، مارکتینگ، آموزش دوره های موفقیت کسب و کار، آموزش زبان بدن و فن بیان، و ... در خدمت شما ست تا آموزش زبان بدن را به صورت تخصصی ارائه دهد و از این مهم به خوبی بهره مند شوید. برای دریافت اطلاعات در این مورد می توانید با تیم پشتیبانی ما تماس برقرار کنید.

اصغر عبدلی